Bi xêr hatî, Mêvan!

Ji bo gihîştina naveroka forûmê û hemî karûbarên me, divê hûn xwe tomar bikin an têkevin forumê. Endamtiya forûmê bi tevahî belaş e.

Zimanê Kurdî Kurdî Hîn Bibe - Kürtçe Öğren (Tîpên Kurdî)

Zinar

Rêvebîr
Rêber
17 Mar 2020
33
Kurdî Hîn Bibe


Merhaba! Kürtçe okuma ve yazmayı öğrenmek söylenildiği kadar zor değil. Kürtçe anlayan bir kişi, bilen birinin yardımıyla, çok kısa bir sürede Kürtçe okumayı ve yazmayı öğrenebilir. Çoğu insan Kürtçe okuma ve yazmayı x, w, q ve ê gibi harflerden dolayı yeni bir dil öğrenmek kadar zor sanıyor!.. Buyurun birlikte bakalım.

Kürtçe'de Türkçe'den farklı olarak okumada sorun yaratan harf ve durumlar aşağıda örneklendirilerek açıklanmıştır.

1)
v: Okunduğu zaman üst dişler alt dudağa değer.
w: Okunduğu zaman diş ve dudaklar birbirine değmez.

ev : bu , ========> ew : o
li vir : burada , ===> li wir : orada
dev : ağız , ======> dew : ayran
tev : hepsi tümü , => tew : hiç
veke : aç , =======> were : gel

Were derî veke! : Gel kapıyı aç!

2)
e: Türkçe'deki e'ye yakın bir sestir. Kısa bir sestir.
ê: Bu ses Türkçe'de yoktur. î ile e arasında bir sestir.

mer : bağ küreği , ======> mêr : adam
ter : yaş ağaç ve odun , ==> têr : tok aç olmayan
ber : ürün , ===========> bêr : kürek
zer : sarı , ============> zêr : altın

Li bêra li ber xwe binihêre. : Önündeki küreğe bak.

3)
Q-q : Bu ses Türkçe'de yoktur. Gırtlaktan gelen kalın bir sestir. Arapça'daki qaf sesiyle aynıdır. Gırtlaktan çıkar.
k : Genel olarak Türkçe'deki /k/ sesine yakın bir sestir. Okumada 'q' ve 'k' sesi sorun yarattığı için aşağıdaki örneklerle iki ses arasındaki farklılığı ortaya koyduk.

qul : delik , ==========> kul : yara derd
qalkirin : sözetmek , ===> kal : ihtiyar yaşlı
qirkirin : yoketmek , ===> kilkirin : sürme çekmek.
qet : hiç , ===========> ket : düştü.

Qala kalbûna xwe kir. : Yaşlılığından sözetti.

4)
x : Arapça'daki xê, İngilizce'deki kh sesi gibidir. Insan boğazını temizlerken, gırtlaktan çıkan hırıltıya benzer.

xort : genç, delikanlı
xurîn : kaşınmak
xox : şeftali
xatir : hatır
xanî : ev
xebat : çalışma
xurt : güçlü, kuvvetli
xal : dayı

5)
i : Türkçe'deki ı'yı karşılar.
î : Türkçe'deki i'ye yakın bir sestir.

birin : götürmek , ===> birîn : kesmek
kirin : yapmak , =====> kirîn : satın almak
din : diğeri öteki , ===> dîn : deli
dil : kalp yürek , ====> dîl : esir

Dînê din jî bînin. : Diğer deliyi de getirin.

6)
xw : Kürtçe'de bu harfe "pevdeng" denir. Uluslarası literatürde buna diftong denir. Iki sesin kaynaşmasından bir ses elde edilir.

xwîn : kan
xwê : tuz
xwendin : okumak
xwarin : yemek
xwar : eğri
bixwîne : oku
vexwe : iç
bixwe : ye

Xebata wî li ser xwendina bi lez e. : Onun çalışması hızlı okuma üzerinedir.

7)
u : Bu ses Türkçe'de yoktur. Türkçe'de ö ve u arasında kalan bir sestir. Ancak kısa bir sestir ve ö kadar yuvarlak değildir.
û : Türkçe'deki u gibi olunur. Bazı yörelerde telafûzû Türkçe'deki ü gibidir.

kur : erkek çocuk , =====> kûr : derin
tu : sen ,=============> tû : dut
gund : köy , ==========> dûr : uzak
gur : kurt , ===========> tûr : torba poşet
xurt : güçlü kuvvetli , ===> xûkirin : huylanmak
xurek : yiyecek gıda , ===> xûz : kambur

Tu çima tûyan naxwî? : Sen niye dut yemiyorsun?
 

sebilo

Endam
15 Nis 2020
2
Serhet
Slav Hevalno,

Hewldana we teva teqdîr dikim. Min jî xwest ku dest bidimê.
Li jêrê dengên tîpên Kurdî xweş hatine xwendin, hun dikarin lê binhêrin.